Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Hà đồ Lạc thư là một khái niệm trong văn hóa và triết học cổ đại Trung Hoa, chỉ hai bức đồ hình huyền thoại được cho là có nguồn gốc từ thiên thư, làm cơ sở cho Kinh Dịch và các học thuyết về âm dương, ngũ hành, bát quái.
   • Hà đồ là bức đồ hình (đồ án) được cho là xuất hiện trên lưng một con long mã ở sông Hoàng Hà.
   • Lạc thư là bức đồ hình (thư tịch) được cho là xuất hiện trên lưng một con thần quy ở sông Lạc Thủy.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nền tảng của Kinh Dịch và thuyết Âm Dương Ngũ Hành có liên quan mật thiết đến Hà đồ Lạc thư.
  • Các nhà nghiên cứu cổ học thường tìm hiểu về ý nghĩa biểu tượng của Hà đồ Lạc thư.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Căn cứ vào Hà đồ Lạc thư": Dùng để chỉ việc lấy hai bức đồ hình này làm nền tảng lý luận hoặc suy diễn.
  • Học thuyết này được xây dựng căn cứ vào Hà đồ Lạc thư.
• "Bí ẩn của Hà đồ Lạc thư": Thường dùng để nói về những điều huyền diệu, sâu xa chưa được giải mã hết từ hai đồ hình này.
  • Bí ẩn của Hà đồ Lạc thư vẫn là đề tài thu hút nhiều học giả.

Biến thể và từ liên quan

• Hà đồ (Danh từ): Chỉ riêng bức đồ hình từ sông Hoàng Hà, thường biểu thị sự sắp xếp của các con số và quy luật Ngũ Hành.
• Lạc thư (Danh từ): Chỉ riêng bức đồ hình từ sông Lạc Thủy, thường biểu thị ma phương 3x3 và là cơ sở của Cửu cung, Bát quái.
• Long mã (Danh từ): Linh vật trong truyền thuyết mang Hà đồ trên lưng.
• Thần quy (Danh từ): Linh vật trong truyền thuyết mang Lạc thư trên lưng.

Từ đồng nghĩa / Cách diễn đạt tương đương

• Thiên thư (Danh từ): Sách trời, chỉ những điều do trời ban, thường dùng để ví von với những bí ẩn cao siêu, có thể bao hàm ý nghĩa của Hà đồ Lạc thư.
• Đồ hình cổ đại (Cụm danh từ): Cách gọi chung mang tính học thuật hơn cho các đồ án như Hà đồ và Lạc thư.

Thành ngữ / Cụm từ cố định liên quan

• "Hà đồ hiện, Lạc thư xuất": Thành ngữ mô tả sự kiện huyền thoại khi hai báu vật này xuất hiện, tượng trưng cho sự khai sáng văn minh và trí tuệ.
  • Thời thái bình thịnh trị, Hà đồ hiện, Lạc thư xuất.

1. Theo truyền thuyết xưa của Trung Quốc, trên sông Hoàng Hà đã từng xuất hiện con long mã trên mình có đồ (Đường vẽ ngoằn nghoèo) gọi là Hà đồ và trên sông Lạc Thủy xuất hiện con thần qui, trên lưng có thư gọi là Lạc thư. Do đó mà người ta đặt ra bát quái và cửu chương